Week van de Veiligheid: seksueel grensoverschrijdend gedrag
09-10-2025
Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat er iemand over jouw persoonlijke grens heen. Het gedrag kan fysiek zijn, maar dat hoeft niet. Een opmerking over iemands uiterlijk of een ongewenst bericht via sociale media kan ook seksueel grensoverschrijdend zijn. Maar hoe weet je of gedrag over de grens gaat?
Grenzen zijn persoonlijk
Soms is gedrag duidelijk seksueel grensoverschrijdend en zelfs strafbaar. Maar vaak is het ook lastig om te bepalen of gedrag seksueel grensoverschrijdend is. Dat komt doordat grenzen persoonlijk zijn. Wat voor de één onschuldig is, kan voor de ander vervelend, ongewenst of zelfs bedreigend zijn. Ook kan jouw persoonlijke grens verschillen per situatie.
Wanneer gaat seksueel gedrag over de grens?
Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat het erom hoe de ontvanger het ervaart. Het kan helpen om je af te vragen of het gedrag gelijkwaardig, vrijwillig en gewenst is. Gelijkwaardig betekent dat er geen machtsverschil bestaat. De ander en jij zijn bijvoorbeeld even oud en sterk. Hierdoor durf je ‘nee’ te zeggen tegen elkaar.
Vrijwillig betekent dat je uit jezelf ook zou meedoen. En dat er geen sprake is van dwang, druk, manipulatie of een beloning. Gewenst betekent dat iedereen zich er prettig bij voelt en dat er wederzijdse instemming en afstemming is. Dit wordt ook wel consent genoemd.
Ervaar je dat het gedrag niet aan deze voorwaarden voldoet? En is het gedrag seksueel getint? Dan kan er sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Als slachtoffer is het belangrijk dat je erkenning en steun krijgt. Ook is het voor iedereen goed om te weten wat strafbaar is. Zodat we seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen voorkomen. En zodat je weet wanneer je aangifte kan doen bij de politie. Slachtoffers van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn vanaf 1 juli 2024 strafrechtelijk beter beschermd.
Voorbeelden van seksueel grensoverschrijdend gedrag
Seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft veel vormen. En het gedrag kan zowel online als offline plaatsvinden. Denk bijvoorbeeld aan:
- het ongewenst sturen van een seksueel getinte foto;
- het maken van seksuele handgebaren of misplaatste seksuele grappen;
- een arm om iemands middel leggen terwijl de ander het niet wil.
Meer informatie lees je op de website van het Nederlands Jeugd Instituurt