Aan de leden van de gemeenteraad,

aan de leden van het college van burgemeester en wethouders,

aan de burgemeester van de gemeente Krimpen aan den IJssel.

In het kalenderjaar 2024 ontvingen we met name vanuit de kamer Algemeen en kamer Samenleven veel bezwaarschriften die we in 14 hoorzittingen verspreid over de 12 maanden hebben behandeld en waarover advies is uitgebracht aan het college van burgemeester en wethouders en in een aantal gevallen aan de burgemeester. Inwoners hebben de weg naar de commissie goed kunnen vinden en als commissie zijn we blij de contacten tussen vertegenwoordigers van de gemeente en haar inwoners te kunnen faciliteren.

Voor de commissie is het verrijkend wanneer er tijdens de hoorzittingen inhoudelijk goede gesprekken ontstaan waarin alle partijen de ruimte krijgen (en nemen) om met inhoudelijke argumenten de vraagstukken te bespreken. Het is mooi te ervaren dat wanneer er echt naar elkaar geluisterd wordt de uitkomsten soms hetzelfde blijven maar er wel begrip is ontstaan voor de standpunten van zowel gemeente als bezwaarde.

De commissie mocht in goede harmonie de diverse dossiers toetsen op redelijkheid, rechtvaardigheid en doelmatigheid en een luisterend oor bieden voor onze inwoners die door het besluit soms emotioneel erg zijn geraakt. In veel gevallen staat of valt het met goede communicatie tussen bestuur en inwoner of tussen een specialist die namens gemeente invulling geeft aan zijn taken en bevoegdheden met een burger van onze gemeente. In het verslag hebben we op het gebied van verbetering van communicatie extra aandacht willen  geven.

De commissie ziet het ook als haar taak om naar aanleiding van ingediende bezwaarschriften de gemeente te vragen om ten behoeve van onze inwoners de informatie over bijvoorbeeld regelingen nog duidelijker en nog eenvoudiger via de gemeentelijke websites te ontsluiten wat de kwaliteit ten goede komt en de kans op bezwaarschriften verder reduceert. Ook hier zal in het verslag aandacht worden besteed zoals is toegezegd aan het college van burgemeester en wethouders bij de presentatie van het jaarverslag 2023.

In het afgelopen kalenderjaar hebben we om verschillenden redenen afscheid genomen van een aantal commissieleden die jarenlang zich voor de commissie hebben ingezet en willen ze hartelijk bedanken voor hun inzet, kennis en betrokkenheid bij de vele dossiers. In 2025 hopen we nieuwe leden te verwelkomen en start er een wervingsadvertentie voor nieuwe leden in februari 2025.

Dank voor het vertrouwen dat is gegeven aan de commissie in 2024 en kijken uit naar een verdere intensivering van onze samenwerking om de inwoners van Krimpen aan den IJssel ten dienste te zijn.

Met vriendelijke groet,

Namens de commissie bezwaarschriften

Jacob van Duijn, voorzitter

Voor u ligt het jaarverslag 2024 van de commissie bezwaarschriften.

Deze hoor- en adviescommissie bereidt beslissingen voor op bezwaren die zijn ingediend tegen besluiten van de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.

In praktijk betreft het enkel bezwaren tegen besluiten van het college en van de burgemeester.

De commissie kent een kamerstructuur

In 2024 zijn voor de afhandeling van bezwaarschriften drie kamers beschikbaar geweest die zich elk hebben beziggehouden met bezwaarschriften op afgebakende rechtsgebieden:

• Kamer Algemeen adviseert voornamelijk over bezwaarschriften die een relatie hebben met het omgevingsrecht, verkeerswetgeving, de Afvalstoffenverordening en de Algemene Plaatselijke Verordening.
• Kamer Sociale Zaken adviseert over bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten op het gebied van sociale zaken.
• Kamer Samenleving adviseert over bezwaarschriften die een relatie hebben met het Sociaal Domein, subsidie en onderwijshuisvesting.

De commissie is niet bevoegd om te adviseren over bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten op grond van

• een wettelijk voorschrift inzake belastingen of de Wet waardering onroerende zaken;
• regelgeving betreffende personeelsaangelegenheden.

Bemensing en ondersteuning van de commissie bezwaarschriften

De volgende personen zijn op het moment van het verschijnen van dit jaarverslag benoemd als voorzitter, respectievelijk lid van de commissie bezwaarschriften

• de heer mr. J. C. van Duijn, voorzitter;
• de heer R.B. van Bennekom
• de heer F.J. Bredius
• mevrouw I.S. van ’t Hoogerhuijs – Buitenhuis
• mevrouw H. van der Kolk – Heuvelman
• mevrouw W.J. van Leeuwen – Broere
• mevrouw F.A. Snel
• de heer S.H. van der Steeg

In 2024 hebben de heer Bredius, mevrouw van ’t Hoogerhuijs – Buitenhuis en mevrouw van der Kolk – Heuvelman om uiteenlopende persoonlijke redenen hun werkzaamheden voor de commissie bezwaarschriften beëindigd.

(naschrift: de heer Bredius is op 16 februari 2025 overleden)

Om de bezetting van de commissie op peil te houden (en om te voorzien in de beschikbaarheid van één of meer plaatsvervangers van de voorzitter) is begin 2025 een vacature uitgezet om nieuwe commissieleden aan te trekken.

Mevrouw mr. D.M. de Mooy en de heer mr. J. Hoeijenbos (als plaatsvervanger) vervullen het secretariaat van de commissie bezwaarschriften.

De nadere ambtelijke ondersteuning van de kamers wordt verzorgd door mevrouw de Mooy (team Bestuurlijk-Juridisch), mevrouw Donkers (Sociale Zaken IJsselgemeenten) en de heer Bok (team Samenleving).

De commissie voldoet aan de eisen die artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht stelt aan de onafhankelijkheid. De commissie adviseert de gemeentelijke bestuursorganen over de besluitvorming op bezwaarschriften.

Voorts rekent de commissie het tot haar taak om:

• door middel van adviezen en aanbevelingen met betrekking tot bezwaarschriften de kwaliteit van het gemeentelijk handelen te bevorderen;
• een zeeffunctie te vervullen door gebreken in de primaire besluitvorming te laten herstellen, waardoor wellicht procedures bij de bestuursrechter kunnen worden voorkomen;
• een bijdrage te leveren aan een goede verhouding tussen de burger en het bestuur door de inwoner of ondernemer een willig oor te bieden en uitleg te geven over regelingen en procedures.

De commissie kent van oudsher een samenstelling waarin een onafhankelijke voorzitter samenwerkt met voormalige burgerraadsleden, oud-raadsleden en overige personen die tot lid van de commissie zijn benoemd. Deze werkwijze draagt naar het oordeel van de commissie nog altijd bij aan een goede uitvoering van bovengenoemde taken.

De bevoegdheden van de commissie zijn voornamelijk vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht. De werkwijze van de commissie is beschreven in de Verordening commissie bezwaarschriften 2006.

Sinds de coronajaren zijn de drie kamers uit praktische overwegingen (beschikbaarheid van vergaderruimte, beperking van het aantal contacten) de hoorzittingen gaan combineren in één gezamenlijke vergadering. Omdat deze aanpak efficiënt is gebleken en eenieder goed is bevallen wordt deze werkwijze tot heden voortgezet.

Overzichten

Bij de vaststelling van het aantal ingediende bezwaarschriften is uitgegaan van het aantal bezwaarschriften dat in 2024 is ontvangen.

Tegen een aantal besluiten zijn meerdere bezwaarschriften ingediend die gezamenlijk (gevoegd) zijn behandeld. Deze bezwaarschriften zijn als aparte bezwaarschriften geregistreerd en doen dus mee in de optelsom.

In 2024 zijn bij de gemeente in totaal 104 bezwaarschriften ingediend tegenover 87 bezwaarschriften in 2023.

 De overzichten die volgen geven een meerjarig beeld van de afhandeling van de bezwaarschriften door de drie kamers van de commissie.

De commissie is in 2024 14 keer in vergadering bijeengekomen.

Zoals eerder in dit verslag is uitgelegd kunnen in een commissievergadering bezwaarschriften van alle drie de kamers aan de orde komen.

Hoe de agenda per keer wordt samengesteld hangt af van het werkaanbod.

Kamer Algemeen behandelt voor het merendeel bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten die de teams Beleid en Projecten Openbare Ruimte, Omgevingsloket of Veiligheid hebben voorbereid en – in voorkomende gevallen –  bezwaren die zijn gerelateerd aan de werkzaamheden van andere teams (met uitzondering van bezwaarschriften die te maken hebben met Sociale Zaken en het Sociaal Domein).

De bezwaarschriften die in 2024 zijn ingediend betroffen besluiten met de volgende achtergrond:

• 1 bezwaarschrift tegen een besluit op een verzoek op grond van de Wet open overheid
• 1 bezwaarschrift tegen een besluit van de burgemeester tot het opleggen van maatregelen in verband met een bijtincident waarbij een hond was betrokken
• 1 bezwaarschrift tegen een besluit op een aanvraag om subsidie ten behoeve van elektrisch koken
• 1 bezwaarschrift tegen een besluit van de burgemeester op grondslag van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne
• 1 bezwaarschrift tegen een besluit tot handhavend optreden door het laten wegslepen van een voertuig
• 2 bezwaarschriften tegen een (aanwijzings)besluit betreffende een diervoederverbod
• 2 bezwaarschriften tegen een besluit tot het aanwijzen van een individuele gehandicaptenparkeerplaats
• 2 bezwaarschriften tegen een overig verkeersbesluit
• 3 bezwaarschriften tegen een besluit tot het weigeren van een ontheffing om een kampeermiddel te mogen parkeren in de bebouwde kom van de gemeente
• 8 bezwaarschriften tegen een besluit tot het verlenen van een omgevingsvergunning; in een aantal gevallen waren meerdere bezwaren tegen hetzelfde besluit gericht
• 16 bezwaarschriften tegen een verkeersbesluit tot het aanwijzen van openbare parkeerplaatsen ten behoeve van het laden van elektrische auto’s; in een aantal gevallen waren meerdere bezwaren tegen hetzelfde besluit gericht
• 18 bezwaarschriften tegen een besluit tot handhavend optreden tegen het verkeerd aanbieden van huishoudelijk afval

Het college van burgemeester en wethouders, respectievelijk de burgemeester, heeft de adviezen die de commissie in 2024 heeft uitgebracht zonder uitzondering overgenomen bij de besluitvorming over de bezwaarschriften.

Wat bij Kamer Algemeen opvalt is het nog altijd aanzienlijke aantal bezwaarschriften dat is ingediend tegen besluiten die zijn genomen in het kader van de (bestuursrechtelijke) handhaving die sinds medio 2022 wordt ingezet om op te treden tegen het verkeerd aanbieden van huishoudelijk afval.

Wel is er ten opzichte van 2023 sprake van een afname van het aantal bezwaren op dit gebied; vorig jaar zijn 34 bezwaarschriften ingediend tegen een last onder dwangsom in verband met het op onjuiste wijze aanbieden van huisvuil en moest ook nog advies worden uitgebracht over 11 bezwaarschriften die zijn meegekomen uit 2022.

In 2024 gaat het om 18 bezwaarschriften van dit type, plus 1 bezwaarschrift dat is meegekomen uit 2023.

Verder is in 2024 sprake van een toename van het aantal bezwaarschriften dat is gericht tegen een besluit tot het aanwijzen van openbare parkeerplaatsen ten behoeve van het laden van elektrische auto’s (van 3 in 2023 naar 16 in 2024).

Die toename kan wellicht (deels) worden verklaard vanuit het feit dat in 2024 voor het eerst zogenoemde verzamelbesluiten zijn genomen.

Middels een verzamelbesluit wordt beoogd de realisatietermijn voor het inrichten van laadplekken te bekorten. Daartoe worden in één formeel verkeersbesluit, met één procedure, verkeersbesluiten genomen betreffende meerdere locaties waar een openbare laadvoorziening wordt gerealiseerd.

Het tweetal verzamelbesluiten dat in 2024 is bekendgemaakt heeft aanleiding gegeven tot in totaal 7 van de 16 ingediende bezwaarschriften betreffende elektrisch laden in de openbare ruimte.

In de afgelopen jaren was reeds sprake van een lichte daling in het aantal ingekomen bezwaren bij Kamer Sociale Zaken. Deze trend heeft zich in 2024 voortgezet. Daarvoor is een aantal redenen te geven. De toeslagenaffaire heeft gezorgd voor een verminderd vertrouwen in de overheid. Om het vertrouwen terug te winnen zijn afspraken gemaakt (die zich ook vertalen op lokaal niveau) over het hanteren van een werkwijze die zorgt voor een meer transparante besluitvorming. Alvorens een voor de burger nadelig besluit te nemen wordt eerst een persoonlijke toelichting en uitleg op het voornemen gegeven. Dit zorgt ervoor dat mogelijke onduidelijkheid over het hoe en waarom al van tevoren aan de orde is geweest en een besluit eventueel nog wat kan worden bijgesteld als daar aanleiding voor blijkt te zijn.

De besluiten komen niet langer als een “verrassing” en worden over het algemeen makkelijker geaccepteerd. Uitleg kan ervoor zorgen dat iemand berust in een negatieve uitkomst. Daarnaast is door de uitbreiding van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur met het evenredigheidsbeginsel (lees daarover meer onder Tot slot), de gemeente/het college tegenwoordig verplicht om na te gaan of het te nemen besluit voor de individuele burger niet nodeloos nadelig uitpakt, en evenredig is met het te dienen doel. Dit is een beoordelingsruimte die het college dient in te vullen bij alle wettelijke “kan” bepalingen.

Er moet een duidelijke afweging worden gemaakt waarbij het belang van de burger/inwoner en het belang van de gemeente/college zijn betrokken.

Dat deze zogenoemde maatwerkbenadering van invloed is geweest op het aantal ingediende bezwaren valt onder andere af te leiden uit het aantal toekenningen op aanvraag om bijzondere bijstand in 2024, in vergelijking met het aantal in 2023.

Het aantal toekenningen in 2024 was beduidend hoger terwijl het aantal aanvragen nagenoeg gelijk is gebleven. Er zijn dus minder afwijzende besluiten genomen, waardoor (uiteraard) ook minder mensen bezwaar maakten aangezien het aangevraagde is toegekend.

Bij Kamer Samenleving zijn in 2024 28 bezwaarschriften ingediend.

Daarvan hadden er tien betrekking op de gehandicaptenparkeerkaart, zes op de

Wet maatschappelijke ondersteuning (viermaal betreffende het persoonsgebonden budget, eenmaal betreffende hulp bij het huishouden, eenmaal betreffende vergoeding van een rolstoel), vijfmaal op de Compensatieregeling herstel kinderopvangtoeslagaffaire, tweemaal op de Jeugdwet (persoonsgebonden budget), tweemaal op een aanvraag urgentieverklaring voor een huurwoning, tweemaal op de uitvoering van de Algemene Subsidieverordening en eenmaal op leerlingenvervoer.

 Ten opzichte van 2023 is het aantal ingekomen bezwaarschriften toegenomen met 10.

De stijging zit voornamelijk in de toename van het aantal bezwaarschriften tegen de afwijzing van een aanvraag om toekenning van een gehandicaptenparkeerkaart.

Naar aanleiding van de gesignaleerde ontwikkeling heeft vanuit de gemeente overleg plaatsgevonden met de externe adviseur Argonaut. Het overleg was erop gericht om de aanvraagprocedure, de bejegening door Argonaut en de verwachtingen van inwoners rondom het mogelijk verkrijgen van een gehandicaptenparkeerkaart nogmaals goed af te stemmen. Daarnaast is de tekst op de gemeentelijke website met betrekking tot dit onderwerp aangepast.

Onderstaand wordt de status van de ingediende en afgehandelde bezwaarschriften beschreven. Hiermee wordt inzicht geboden in het eindresultaat van de afgehandelde bezwaarprocedures.

Kamer Algemeen van de commissie heeft in 2024 geadviseerd over bezwaarschriften betreffende:

• een besluit van het college tot afwijzing van een handhavingsverzoek betreffende het gebruik van een trapveldje als opslagterrein;
• een besluit van het college tot het weigeren van een subsidie op het gebied van duurzaamheid;
• een besluit van het college tot het verlenen van een omgevingsvergunning ten behoeve van het tijdelijk plaatsen van een verplaatsbare hal in verband met bodemsanering;
• een besluit van het college tot het verlenen van een omgevingsvergunning ten behoeve van het realiseren van een dakopbouw op een woning;
• een besluit van het college tot het verlenen van een omgevingsvergunning ten behoeve van het tijdelijk plaatsen van noodlokalen;
• een besluit van het college tot het verlenen van een omgevingsvergunning ten behoeve van het afwijken van het geldende bestemmingsplan voor het realiseren van een tijdelijke kinderopvang en het realiseren van een speelvoorziening en erfafscheiding;
• een (aanwijzings)besluit van het college tot het vaststellen van een voederverbod voor stadsdieren in de bebouwde kom van de gemeente;
• een besluit van het college tot het wegslepen van een voertuig in verband met overtreding van een tijdelijk parkeerverbod;
• een drietal besluiten van het college betreffende het afwijzen van een verzoek om ontheffing om een camper te mogen parkeren in de bebouwde kom van de gemeente;
• een besluit van het college tot het reserveren van een gehandicaptenparkeerplaats op kenteken;
• een besluit van het college tot het instellen van een keerverbod op de Industrieweg ter hoogte van Treviso;
• meerdere besluiten van het college tot het aanwijzen van een tweetal parkeerplaatsen ten behoeve van elektrisch laden;
• meerdere besluiten van het college tot het opleggen van een last onder spoedeisende bestuursdwang wegens overtreding van het bepaalde in de Afvalstoffenverordening;
• en besluit van de burgemeester tot het opleggen van de verplichting om binnen de gemeente te verhuizen naar een andere opvanglocatie (in het kader van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne);
• een besluit van de burgemeester tot het opleggen van maatregelen in verband met een bijtincident waarbij een hond is betrokken.

Op 1 januari 2025 had Kamer Algemeen 3 bezwaarschriften in portefeuille.  

 Op 1 januari 2025 had Kamer Sociale Zaken 2 bezwaarschriften in portefeuille.

Op 1 januari 2025 had Kamer Samenleving 9 bezwaarschriften in portefeuille. 

Op 1 oktober 2009 is de “Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen” in werking getreden. Deze wet verplicht de overheid tot het betalen van een dwangsom als niet binnen de wettelijk vastgestelde termijn een beslissing wordt genomen op een aanvraag. Tegelijk met deze wet is een wet in werking getreden, die voorziet in aanpassing van de beslistermijn voor bezwaarschriften in de Awb.

De reden van deze aanpassing is dat deze beslistermijnen in de praktijk veelal niet haalbaar bleken te zijn.

Ingaande 1 oktober 2009 zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd (artikel 7:10 Awb) :

1. De wettelijke beslistermijn bedraagt 12 weken, te verlengen met ten hoogste 6 weken (verdaging);
2. De wettelijke beslistermijn gaat in op de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken;

Dit betekent in de praktijk dat na binnenkomst van een bezwaarschrift eerst de termijn voor het indienen van het betreffende bezwaarschrift moet zijn verstreken (in de regel 6 weken na ontvangst van een besluit) voordat vervolgens de wettelijke beslistermijn van 12 weken start.

De volgende overzichten geven een meerjarig beeld van de gemiddelde beslistermijn in weken.

De gemiddelde beslistermijn in Kamer Algemeen is identiek aan de twee voorgaande jaren.

Ter toelichting geldt hierbij in grote lijnen hetzelfde als in 2023; er was sprake van een relatief groot aantal bezwaarschriften betreffende het handhavend optreden tegen huisvuilovertredingen, en dit jaar ook van veel bezwaarschriften betreffende een besluit tot  het aanwijzen van laadplekken.

De ontvangst van deze flinke aantallen bezwaarschriften maakte het noodzakelijk om met grote regelmaat een commissievergadering te houden. Daardoor konden de bezwaarschriften relatief snel na ontvangst op de agenda van de commissie worden geplaatst en daarna relatief snel ter besluitvorming aan het betrokken bestuursorgaan worden aangeboden.

Bij complexe zaken was zowel met de voorbereiding van de behandeling door de commissie als met de uitwerking van het commissieadvies over het algemeen meer tijd gemoeid. Voorbeelden van “tijdrovende” bezwaren die in 2024 door de commissie zijn besproken betreffen het besluit van het college tot afwijzing van een handhavingsverzoek betreffende het gebruik van een trapveldje als opslagterrein en de beide zaken waarin het bezwaarschrift was gericht tegen een burgemeestersbesluit.

De gemiddelde afhandelingsduur van de bezwaarschriften bedroeg in 2024 5 weken.

De gemiddelde afhandelingsduur van de bezwaarschriften komt voor Kamer Samenleving in 2024 uit op 11 weken.

De afhandelingsduur per zaak laat net als vorig jaar aanzienlijke verschillen zien

De meeste zaken konden snel voor advisering worden voorgelegd aan de commissie en vervolgens voor besluitvorming worden aangeboden aan het college.

Maar er waren ook een paar zaken bij die een lange afhandelingsduur kenden vanwege de noodzaak om aanvullend onderzoek uit te (laten) voeren.

Met ingang van dit jaar zal in het jaarverslag van de commissie melding worden gemaakt van beroep en hoger beroep dat is gevolgd op bezwaarschriften waarover de commissie advies heeft uitgebracht.

Met betrekking tot 2024 levert dat het volgende beeld op:

Kamer Algemeen

Beroep:

*In 2024 is een beroep ingetrokken dat een inwoner had ingesteld tegen de beslissing op het bezwaarschrift dat hij in 2023 heeft ingediend tegen het besluit tot het opleggen van een last onder spoedeisende bestuursdwang en/of de daaraan gerelateerde kostenverhaalsbeschikking in verband met een huisvuilovertreding.

Het college heeft (in 2023) overeenkomstig het advies van de commissie besloten om zijn bezwaar ongegrond te verklaren.

*In 2024 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraken gedaan in een tweetal beroepszaken die inwoners (ieder voor zich) zijn gestart in verband met de beslissing op hun bezwaarschrift dat was gericht tegen het besluit tot het opleggen van een last onder spoedeisende bestuursdwang en/of de daaraan gerelateerde kostenverhaalsbeschikking in verband met een huisvuilovertreding.

Het college heeft (in 2023) overeenkomstig het advies van de commissie in beide gevallen besloten om het bezwaar ongegrond te verklaren.

De Afdeling bestuursrechtspraak heeft het beroep in beide zaken ongegrond verklaard.

*In 2024 heeft de Rechtbank Rotterdam uitspraak gedaan in een beroepszaak die een ondernemer is gestart tegen de beslissing die het college in 2023 heeft genomen op het bezwaarschrift dat hij heeft ingediend tegen het besluit tot invordering van verbeurde dwangsommen.

Het college heeft (in 2023) overeenkomstig het advies van de commissie besloten om het bezwaar ongegrond te verklaren.

De Rechtbank Rotterdam heeft het beroep tegen de beslissing op bezwaar ongegrond verklaard.

*Eind 2024 is beroep ingesteld bij de Rechtbank Rotterdam tegen de beslissing die het college heeft genomen op het bezwaarschrift dat is ingediend tegen het besluit tot het verlenen van een omgevingsvergunning ten behoeve van het afwijken van het geldende bestemmingsplan voor het realiseren van een tijdelijke kinderopvang en het realiseren van een speelvoorziening en erfafscheiding.

Het college heeft in 2024 overeenkomstig het advies van de commissie besloten om het bezwaar ongegrond te verklaren.

De beroepszaak is nog aanhangig bij de rechtbank.

Hoger beroep:

*In 2024 is hoger beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen de uitspraak die de Rechtbank Rotterdam in 2024 heeft gedaan in de beroepszaak betreffende het besluit tot invordering van verbeurde dwangsommen (zojuist vermeld).

De hoger beroepszaak is nog aanhangig bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

Kamer Samenleving:

De beslissingen op bezwaar hebben in 2024 geleid tot vier beroepszaken.

Bij twee van deze beroepszaken gaat het over een persoonsgebonden budget op grond van de Wmo, bij de twee andere zaken om een beroepzaak op grond van de Compensatieregeling herstel kinderopvangtoeslagaffaire.

De rechtbank Rotterdam heeft inmiddels in een van de twee Wmo-zaken het beroep ongegrond verklaard.

Een van de twee zaken betreffende de Compensatieregeling herstel kinderopvangtoeslagaffaire is kennelijk niet-ontvankelijk verklaard.

De overige twee zaken zullen naar alle waarschijnlijkheid in 2025 door de rechter behandeld worden.

Kamer Sociale Zaken:

Geen zaken in beroep of hoger beroep.

Tot slot brengt de commissie een aantal actualiteiten onder de aandacht die een raakvlak (kunnen) hebben met het werk van de commissie.

 Evenredigheid in de sociale zekerheid

De meeste sociale zekerheidswetten, zoals de Participatiewet, de Werkloosheidswet en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wia) kennen de bevoegdheid om van terugvordering af te zien als daarvoor ‘dringende redenen’ aanwezig zijn.

Het begrip ‘dringende redenen’ is tot voor kort doorgaans zo strikt uitgelegd door de bestuursrechter dat er in praktijk nauwelijks van terugvordering werd afgezien.

De hoger beroepsinstantie Centrale Raad van Beroep (CrvB) is in 2024 echter “omgegaan” en ziet in de wetsgeschiedenis en de maatschappelijke ontwikkelingen aanknopingspunten voor een ruimere uitleg van ‘dringende redenen’. Zo ruim, dat ook aan het evenredigheidsbeginsel kan worden getoetst. Het evenredigheidsbeginsel houdt in dat de voor één of meer belanghebbenden nadelige gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met dat besluit te dienen doelen.

De CRvB toetst voortaan indringender of instanties bij het nemen van een besluit voldoende letten op de menselijke maat. De ratio van het evenredigheidsbeginsel is niet het tegengaan van nadelige gevolgen maar het voorkomen van onevenredig nadelige gevolgen.

Waar de CRvB het begrip ‘dringende redenen’ voorheen beperkt uitlegde (alleen in zeer schrijnende situaties werd terugbetaling van een deel van het bedrag of het hele bedrag niet nodig geacht) wordt daar nu anders tegenaan gekeken.

Omdat, volgens de CrvB, de maatschappelijke opvattingen over overheidshandelen en de positie van de burger ingrijpend zijn gewijzigd. Voortaan zal kritischer worden beoordeeld of een terugbetaling niet onevenredig belastend is voor de burger en daardoor zijn doel voorbij schiet.

De menselijke maat in de Algemene wet bestuursrecht

De wetgever is inmiddels ook bezig met het invoeren van de menselijke maat in wetten en regels. Zo is er een wetsvoorstel waarborgfunctie Algemene wet bestuursrecht in procedure. Het doel van het wetsvoorstel is om de overheid te stimuleren besluiten voor burgers begrijpelijker te maken, zich bij de uitvoering van de taken meer te verplaatsen in de burger en zich minder formeel op te stellen. Onder andere wordt voorgesteld om:

• Meer ruimte te geven voor de werking van het evenredigheidsbeginsel. Dit wil zeggen dat als een regel of wet iemand onevenredig hard treft, dat die regel of wet buiten toepassing kan blijven als het doel van de regel ook op een andere manier kan worden bereikt.
• Besluiten van de overheid begrijpelijk te motiveren.
• Contact op te nemen als een besluit rechtstreekse financiële gevolgen heeft voor de bestedingsruimte van een burger.
• Bij geldschulden meer rekening te houden met wat burgers zelf wel of niet kunnen doen. Als iemand geldschulden heeft, helpt de overheid door coulanter te zijn met termijnen of actiever een betalingsregeling aan te bieden.
• Meer ruimte te geven om een bezwaarschrift toch inhoudelijk te behandelen als de bezwaartermijn overschreden is . Daarvan kan sprake zijn als bijzondere of persoonlijke omstandigheden de burger hebben verhinderd om tijdig bezwaar te maken.
• Onnodige procedures te voorkomen door:

–  bij een besluit aan te geven op welke wijze men in contact kan komen met een

ambtenaar die het dossier kent,

–  bij een bezwaarschrift eerst in overleg te treden met de burger en

• bij een te laat ingediend bezwaarschrift in contact te treden met de burger om na

te gaan of de termijnoverschrijding verschoonbaar is.